Un proxecto arqueolóxico é unha celebración, esta é a filosofía da ilusionante experiencia que dá inicio mañá en terras de Carnota, unha iniciativa patrimonial integradora, democrática, aberta e plural na que participan persoas con nomes e apelidos. Unha versión 3.0 do modelo de Neixón, Castrolandín e A Lanzada, desta volta baixo a dirección de Antóm Malde (Arqueoloxía) e Manuel Gago (Comunicación). Por alí andaremos, como non, de voluntarios. Desculpen as molestias que lles poidamos causar por adicar o noso tempo de lecer ao que máis nos gusta.

http://torredosmouros.net/

A tese, á venda

Un aviso a todos aqueles que amosastes interés en adquirir a nosa tese de doutoramento, defendida en xaneiro pasado na USC, Casa, familia e comunidade na Idade do Ferro do NW. Como xa sabedes, neste traballo deféndese unha Arqueoloxía Pública que chegue á sociedade rompendo os vellos prexuízos academicistas e cientificistas. Neste sentido, a propia publicación electrónica da obra (versión en castelán), da man de Xurimaru comunicación, resposta a este enfoque, superando o modelo de custosa publicación en papel, de prezo prohibitivo e dirixida a un público erudito e especializado. O libro estará dividido en tres partes que se poderán adquirir na tenda electrónica de Xurimaru na editorial online www.redelibros.com  ao prezo de 3,99 euros cada volume. Se se mercan os tres libros, o prezo será de 9,99 euros.

Un oppidum na túa vida

Cando comezamos co proxecto dun campo de traballo arqueolóxico internacional en Neixón en 2003 tentamos aprender de experiencias desenvoltas en Europa, coma o proxecto do oppidum alemán de Dünsberg. En Frankfurt vimos de coñecer ao responsable desa iniciativa entre 1999 e 2004, Karl-Friedrich Rittershofer. Segundo nos conta, o proxecto de escavación convencional deste asentamento céltico contaba cunha subvención pública de 25.000 euros, o que non permitía moitas florituras nun xacemento inmenso. Para sobredimensionar o proxecto xurdiu a idea de facer um campo de traballo para voluntarios, tanto da zona como do resto de Alemaña e doutros países. Cada ano, a escavación contou com equipos de entre 70 e 170 voluntarios. Un total de 657 voluntarios de 34 países participaron dende dúas semanas a toda a campaña. Resulta incrible como a comunidade local apoiou o proxecto, tanto con diñeiro como prestando facilidades; os supermercados e as tendas poñían a bebida e a comida para os voluntarios, mentres que determinadas empresas locais chegaron a achegar até 3000 euros por campaña. O xacemento, visible dende kilómetros de distancia, é un referente identitario nesta rexión alemá. O apoio da comunidade local e a súa implicación no traballo das escavacións fixo de Dünsberg un proxecto modélico que sentou escola en Europa, con herdeiros avanzados coma o proxecto no oppidum de Manching. Xa vedes, a interrelación entre Arqueoloxía científica, voluntariado, comunidades locais e mecenado garante o éxito de proxectos que doutro xeito quedarían reducidos a unhas pequenas sondaxes das que ninguén fóra da Academia (e de Alemaña) sabería nunca nada.

Arqueoloxía Pública

Asemade, este proxecto arqueolóxico revertiu a situación precedente de ausencia total de información sobre esta área arqueolóxica, malia ter sido un campo de experimentación da Arqueoloxía galega ao longo do século XX. O traballo de voluntarios e especialistas acadou converter os castros de Neixón no espazo arqueolóxico máis publicado e divulgado de Galicia, dando como froito 1 tese de doutoramento (Universidade de Santiago de Compostela), 3 memorias de licenciatura (Universidad de León, Universitat Pompeu Fabra, Universidade Católica de Río Grande do Sul), 3 monografías, 24 ponencias en congresos nacionais e internacionais (Cork, Lyon, Zadar, Dublín, Cracovia, Roma, A Haia, Frankfurt), 21 artículos científicos en revistas nacionais e internacionais, 83 actividades de divulgación e difusión (entre ciclos de conferencias, charlas e visitas guiadas) así como a primeira longametraxe documental da Arqueoloxía galega (O’Neixón: historia viva dun castro, de Lukas Santiago, 2008). Pola súa vez, é un proxecto pioneiro na Arqueoloxía española ao verquer en tempo real os achados e experiencias vividas nas escavacións neste mesmo blogue.

Neixón: Just do it

Despois de case nove anos de traballo por parte dun amplo equipo de investigadores e profesionais hoxe culmina o proxecto arqueolóxico dos castros de Neixón levado a cabo polo CSIC (147.000 euros investidos na investigación) co depósito definitivo no Centro Arqueolóxico de Barbanza dos materiais asoellados nas nosas escavacións (2003-2008). Cómpre facer balance. Dos erros cometidos (nosos e doutros) e peripecias experimentadas xa demos boa conta na serie Neixón: A Nosa Torre no Xornal Certo. Polo tanto aquí falaremos dos obxectivos acadados. 
Dende o comezo do noso compromiso con esta área arqueolóxica aceptamos e aplicamos o Código de Práctica da European Association of Archeologists aprobado en Ravenna o 27 de setembro de 1997. Seguindo ese código de conducta asumimos a obriga de encetar os pasos necesarios para informar ao público xeral de todos os obxectivos e métodos da nosa prática arqueolóxica, empregando todos os medios de comunicación dispoñibles. Doutra volta, asumimos a obriga de preparar e facer accesible á comunidade arqueolóxica (e non arqueolóxica) as nosas investigacións co mínimo retraso posible, a través de publicacións e/ou medios electrónicos. Asemade, tanto o rexistro arqueolóxico exhumado coma as nosas investigacións quedaron sempre á libre disposición de estudosos, estudantes e especialistas, seguindo a lexislación vixente na materia.
A este respecto, no noso equipo de investigación teñen participado 32 investigadores e especialistas de diferentes disciplinas e institucións (CSIC, Universidade de Santiago, Universidade de Vigo, Universidade de A Coruña, Universitat Pompeu Fabra, Universidad de León, Universidade de Río Grande do Sul, Universitat Pompeu Fabra de Barcelona, Universidad Complutense de Madrid, Universidad de la República del Uruguay, Universidad Católica de Santiago de Chile, universidad sueca de Uppsala…).
Deste proceso de construción do coñecemento científico sobre os castros de Neixón participaron de cheo os 320 voluntarios procedentes de todo o mundo que gozaron deste campo de traballo arqueolóxico.

El campo de trabajo de Neixón exige este año más formación a los alumnos

Asegúrovos que isto non é unha broma [as negriñas son nosas]

A mayor formación, más y mejores resultados. Esta es la máxima de la organización del campo de trabajo de Neixón, que estará formado por 35 alumnos y técnicos con amplios conocimientos en arqueología, catorce de ellos pertenecientes a la universidad de Arizona. La única escuela que ofrece en Galicia prácticas en esta ciencia prevé con este cambio de estrategia que el volumen de hallazgos y conocimientos adquiridos de los participantes aumente en relación a años anteriores.
En las jornadas, que comenzarán el 18 de este mes y finalizarán el 12 de agosto, se actuará en los dos castros del yacimiento boirense. Además, se tratarán de consolidar estructuras descubiertas en ediciones anteriores. El campo de trabajo de Neixón permitirá que los alumnos extranjeros -mediante un convenio con la universidad americana- puedan convalidar estas prácticas para que formen parte de su expediente.

Dificultad
Esta posibilidad, en cambio, no la tendrán los alumnos gallegos y españoles, que deberán conformarse con plasmar en su currículo el trabajo llevado a cabo, lo que les ofrecerá un valor añadido teniendo en cuenta la dificultad que supone acceder a unas prácticas especializadas como las que se desarrollan en el municipio boirense.
El Concello de Boiro y la Dirección Xeral de Xuventude han llegado al fin a un acuerdo para que los jóvenes que participen en el campo de trabajo puedan alojarse en el campamento de Espiñeira las semanas que duren las excavaciones. La Diputación financiará buena parte de las acciones que se lleven a cabo.

La Voz de Galicia, edición Barbanza, 8/07/2011
http://www.lavozdegalicia.es/barbanza/2011/07/08/0003_201107B8C6992.htm
Fotografía: verdadeiro campo de traballo con voluntarios en NEIXÓN, 2003.

Listillos

A forma de proceder do Concello de Boiro é lamentable. Montan un cristo e depois procuran axuda para desfacer o entuerto. Un novo exemplo. Organizan un campo de prácticas para estudantes de Arqueoloxía, firman un convenio con ianquies e despois lles buscan aloxamento pretendendo que a Administración autonómica se faga cargo, tentando poñer á súa disposición o campamento de Espiñeira. O argumento é o seguinte:

Al parecer, no hay problema en que los estudiantes ocupen las instalaciones en agosto, pero en julio la Administración autonómica suele hacer uso del recinto organizando programación propia. Con todo, el regidor se mostraba ayer optimista y confía en poder utilizar el campamento para dar alojamiento a los jóvenes que trabajarán en Neixón. Esto ahorraría una suma importante al Concello en la organización de la campaña de este verano, una iniciativa que no cuenta con demasiado apoyo por parte de las Administraciones pese a que se trata de un campo de trabajo consolidado. De hecho, este año solo la Diputación ha hecho una aportación para que se celebre.

Entre 2003-2008 levouse a cabo un verdadeiro campo de traballo en Neixón para xoves voluntarios de todo o mundo, dentro do programa verán da Xunta de Galicia que aloxaba aos participantes no campamento de Espiñeira. En 2009 Víctor Barbeito acabou con ese modelo, botou ao CSIC de alí e apostou por un campo de prácticas para estudantes de Arqueoloxía, poñéndollo en bandexa aos seus colegas dunha Universidade e dunha empresa de Arqueoloxía. Por que? Entre outras cousas por que non cren no voluntariado e na Arqueoloxía social, tan científicos eles. Acaban co campo de traballo de Neixón e agora utilizan ese nome para referirse a unha cousa moi diferente. E por riba reprochan ás administracións que non os apoien, manda truco. E para máis INRI din que o campo de traballo está consolidado cando o mandaron á merda en 2008. Sonche ben mentireiros.

http://www.lavozdegalicia.es/barbanza/2011/04/06/0003_201104B6C9995.htm

Fotografía: campo de traballo internacional de Neixón, agosto de 2008.

Actuacións arqueolóxicas

Seguindo coa publicación en liña dos resultados do noso proxecto arqueolóxico dos castros de Neixón incluímos no apartado de produción científica os resumos das campañas 2006, 2007 e 2008 dentro da serie Actuacións arqueolóxicas da Xunta de Galicia.

Ayán Vila, X. M. e González Pérez, L. 2008. Escavación arqueolóxica no Castro Grande de Neixón (Boiro, A Coruña). Actuacións arqueolóxicas 2006: 35-6. Santiago: Xunta de Galicia.

González Pérez, L. e Ayán Vila, X. M. 2009. Escavación arqueolóxica no Castro Grande de Neixón (Boiro, A Coruña). Actuacións arqueolóxicas 2007: 44-5. Santiago: Xunta de Galicia.

Ayán Vila, X. M. e Franco Fernández, M. A. 2010. Escavación do Castro Pequeno de Neixón (Boiro, A Coruña). Actuacións arqueolóxicas 2008: 46-8. Santiago: Xunta de Galicia.

Figura: depósito ritual da 1ª Idade do Ferro no Castro Pequeno de Neixón. Campaña de 2008.

Campo de traballo 2008

Xa está aberta a convocatoria pública para participar como voluntari@ no campo de traballo arqueolóxico internacional dos castros de Neixón. Podedes apuntarvos en www.xuventude.net
Hai dúas quendas: 16-30 de xullo (para xoves de18-24 anos) e do 1-15 de agosto (para xoves de 25-30 anos). Alí vos agardamos.

Gracias

No castro de Borneiro, vedes os rapaces e rapazas de Francia, Italia, Galicia, España que viñeron a axudarnos a Neixón na primeira quenda do campo de traballo. Días de viño e rosas. Unha piña de xente ao redor dunha cabana castrexa.
Círculos de sociabilidade.

Petroglifeiros

A adopción de motivos decorativos da arte prehistórica é xa un clásico dentro da estratexia de márketing da Galicia celta, Galicia meiga, Galicia verde, Galicia a celtic window on Atlantic sea e todo iso. Petroglifos da Idade do Bronce véndense como arte celta nas tendas de Compostela. Invencións, reinterpretacións, ensoñacións. Á fin e ao cabo, a propia cidade é unha invención. No campo de traballo poderás face-lo teu propio arenoglifo, orixinal e personalizado. Aforrarás cartos e de paso, aprenderás bastante sobre a arte rupestre en Galicia.

Laxe das Rodas

No campo de traballo coñeceredes o Patrimonio arqueolóxico e etnográfico da serra de Barbanza e doutras zonas de Galicia. Dende a Arqueoloxía da Paisaxe podemos tentar comprende-lo sentido das manifestacións materiais das sociedades prehistóricas, coma a necrópole megalítica da Serra de Barbanza, a arte rupestre da Idade do Bronce de Campo Lameiro, o poboamento castrexo, ou a arquitectura dos castros a través da visita ao castro de Baroña (Porto do Son) e Castrolandín (Cuntis).

Obradoiro

A Arqueoloxía permite o contacto directo cos materiais. A Arqueoloxía experimental permite contrastar na prática hipóteses sobre os materiais e maila técnica empregadas polas comunidades do pasado á hora de elabora-la súa cultura material. Neste obradoiros de cerámica catrexa poderedes modelar e decorar coas vosas mans tipos de cacharros aparecidos nas escavacións dos Castros de Neixón e ser alfareir@s da Idade do Ferro por un día.

Puzzle

A Arqueoloxía vén sendo unha reconstrución do pasado a partir dos restos da cultura material. No Laboratorio todos poderedes traballar no puzzle da interpretación, no que teñen cabida tódalas opinións e suxerencias. Non somos científicos; somos compañeiros.

Hai pote

Atopar unha peza cerámica de hai 2500 anos fai ilusión. Permite apreixala autenticidade do pasado no presente. O anaco dun cacharro fornece moita información, se aplicamos unha axeitada metodoloxía de escavación. Pero atopar un pote non supón coñecelo. Comeza un longo e interesante camiño: o que vai da terra ao Museo.

Topoloxía comparada

Representa-lo espazo é unha das angueiras da Modernidade. Só se explota aquilo que se coñece, aquilo que se domina. Os mapas, o GPS, a estación total, as coordenadas, X, Y, Z. Todo moi científico. Todo un alarde tecnolóxico. En Neixón poderedes coñece-los segredos da Topografía aplicada á Arqueoloxía, pero tamén coñecer outras formas de representa-lo espazo, máis antigas, pero igual de válidas e lexítimas. Na Punta de Neixón sobreimpónse toda unha cartografía mítica, simbólica, froito dunha paisaxe agraria e mariñeira tradicional. Veredes que O Neixón non é só un espazo que se poda medir, senón, ante todo, un espazo económico, social e simbólico. Unha paisaxe cultural, en definitiva.

Arqueoloxía de campo

A palabra traballo procede do latín tripalium, que era unha sorte de cadea que se lle poñía no pescozo aos bois para os labores de campo. Como vedes, a palabriña connota de todo menos liberdade. Aínda que o tempo pasou, este concepto de traballo forzado, no que se explota ao voluntario sen explicarlle absolutamente nada, segue vixente en moitas destas actividades. Pola contra, en Neixón veredes que a vosa implicación na escavación arqueolóxica é o cerne do proxecto, facilitando a consecución dos tres obxectivos fundamentais de todo isto: satisface-las vosas demandas, contribuír á vosa formación e axudar dende a Arqueoloxía ao desenvolvemento local.

Voluntari@s

Os principais activos do proxecto arqueolóxico dos Castros de Neixón son a interdisciplinariedade, a motivación do traballo voluntario e a implicación da comunidade local.